تاثیر جهانی شدن بر دموکراسی

به گزارش سراج24 به نقل از مهر، یکی از موضوعات مهم در بحث های ارزشی درباره جهانی شدن، دموکراسی است که به معنای فراهم شدن امکانات برابر و همگانی برای همه اعضای یک نظام سیاسی جهت شکل دادن به سرنوشت خود است.

معنای ضمنی جهانی شدن برای حکومت واقعی و توسعه یافته توسط مردم چیست و آیا جهانی شدن موجب تقویت مشارکت و اعلام نظر مردم در تدوین اجرا و ارزیابی سیاست ها می شود و یا آن را تضعیف می کند. آیا جهانی شدن موجب گسترش بحث امور همگانی می شود یا آن را محدود می کند؟ آیا جهانی شدن موجب تقویت انتخابی بودن، شفافیت و پاسخگو بودن سازمان های حکومتی در برابر مردم خواهد شد یا آن را تضعیف خواهد کرد؟

عده زیادی از تحلیلگران از جهانی شدن به عنوان فرصتی بی سابقه برای دموکراتیک سازی و ایجاد فضای باز سیاسی استقبال کرده اند. پس از پایان جنگ سرد، دموکراسی لیبرالی بیش از هر زمان دیگر در کشورها گسترش یافته است. حکومت های نظامی در امریکای لاتین و آسیا برچیده شدند. تبعیض نژادی در افریقای جنوبی به پایان رسید. دیوار برلین در اروپا فرو ریخت. سیاست های چند حزبی، انتخابات آزاد و عادلانه نهادهای نمایندگی و تضمین های قانونی برای حقوق مدنی در سراسر دنیا به عنوان هنجار پذیرفته می شود.

موسسات حکومت جهانی و جامعه مدنی جهانی به طور چشمگیری هنجارهای به اصطلاح "حکومت مطلوب" را در سطح وسیعی ترویج کرده اند. رسانه های گروهی جهان موجب تشویق فعالان دموکراسی از چین تا نیجریه و از یوگسلاوی تا شیلی شده اند. بسیاری از تحلیلگران همچنین از امکانات بالقوه مردمی کردن گسترده تر تکنولوژی های جهانی شدن استقبال کر ده اند.

عصر فناوری و اطلاعات با سرعت تمام، قدرتی در اختیار مردم نقاط مختلف دنیا قرار می دهد که تا چند سال پیش ناممکن به نظر می رسید. ارتباطات الکترونیکی موجب دستیابی شهروندان به مقادیر بسیار زیادی از اطلاعات با سرعت بی سابقه شده اند. اینترنت این امکان را به شهروندان داده اند تا دیدگاه های خود را درباره مراجع دولتی بیان کنند. ارتباطات الکترونیکی همچنین این امکان را برای فعالان اجتماعی سراسر دنیا فراهم آورده تا با تبادل دیدگاه ها و هماهنگ سازی راهبردها، مبارزات مردمی جهان را برای تغییرات اجتماعی مترقی به راه اندازند.

با وجود این،اشخاص شکاک، بر خلاف این دیدگاه مثبت معتقدند که جهانی شدن با دموکراسی ناسازگار است. برخی این نظم نوین جهانی را با دموکراسی سطحی و حاکمیت چندگانه مربوط می دانند، که در آن نخبگان اقلیت کنترل را در دست می گیرد.

برخی از دیدگاهی فاجعه نگر، تهدید مرگبارجهانی شدن را توصیف کرده اند که به طور برگشت ناپذیری فضای دموکراسی را تنگ تر کرده و مشارکت سیاسی را بی معنا خواهد کرد. بسیاری از منتقدان به ویژه بر موضوع ادعای نارسایی دموکراسی از طریق دولت در دنیای جهانی شونده انگشت گذاشته اند. البته برخی از مخالفان این اصل را رد می کنند که دولت ها می توانند عامل مناسبی برای دموکراتیک باشند.

سایر تحلیلگران معتقدند که در حالی که دولت ها در دوران گذشته عامل مهمی در اراده جمعی بودند،نیروهای جهانی شدن به طور جدی موجب تضعیف امکانات دموکراتیک دولت های ملی می شوند. کانولی، برای مثال برخی می گویند دولت ها نمی توانند به ظلم موسسات جهانی پایان دهند. بازار های مالی جهانی نیز غالبا، امکانات دموکراسی و اعطای آزادی ها را محدود می کنند. به علاوه، دولت ها به ویژه دولت های کوچک نمی توانند دموکراسی را برای شهروندان خود در رابطه با سازمان های حکومت جهانی تضمین کنند.

در این زمینه سازوکارهای قلمرو گرا مثل دولتها به طور یقین به خودی خود نمی توانند تضمین کننده اداره کردن دموکراتیک پدیده های فوق قلمروی مثل ارتباطات جهانی و مشکلات زیست محیطی جهانی باشند. بنابراین شگفت انگیز است که تعداد زیادی از دولت ها خط مشی دموکراسی لیبرال را در پیش گرفته اند در حالی که دموکراسی دولت مدار دوران تاریخی خود را سپری می کند و تاریخ مصرف آن به پایان رسیده است.

بسیاری نیز جهانی شدن را از دیدگاهی خوش بینانه، فرصتی برای بازسازی دموکراسی تلقی می کنند. چار چوب های نوین ممکن است شرایط بیان نیازها و خواست های مردم و پاسخگویی به آنها را بهتر از سازوکارهای دولت مدار فراهم نمایند. مثلا برخی از تحلیلگران از جهانی شدن به این دلیل استقبال می کنند که آن را عاملی می دانند که انتقال قدرت و اصل اختیار تصمیم گیری فردی را تسهیل می کند و نیروی حاکم همواره در نزدیک ترین فاصله ممکن با شهروندان قرار می گیرد.

هواداران نوآوری در شیوه های دموکراسی از شکل گیری جامعه مدنی به عنوان چند جانبه گرایی از پایین به بالا که رفاه عموم را دنبال می کند،حمایت کرده اند. به همین ترتیب تعدادی از نظریه پردازان سیاسی جهانی شدن را محرکی برای ظهور شیوه های جدید و موثر شهروندی تلقی کرده اند.

به طور خلاصه از یک نظر دموکراسی وابسته به تاریخ است و جهانی شدن به و سیله تغییر دادن اوضاع حکومت مستلزم دگرگونی دموکراسی امروزه است. بنابراین در مورد تاثیرات جهانی شدن بر دموکراسی نیز همانند مسائل مربوط به امنیت و عدالت، اتفاق نظر اندکی وجود دارد. از نظر بعضی ها جهانی شدن نوعی موهبت برای خود مختاری جمعی است،در حالی که از نظر دیگران جهانی شدن مایه نابودی است.